ئابڕووچوونی فیدراسیۆنی ئەرجەنتین؛ داکاواری گشتی فیدراڵی و FBI لێکۆڵینەوە لە ساختەکاری و سپیکردنەوەی پارە دەکەن
خەریکی کۆکردنەوەی شایەتحاڵن

یاریگا –
وەزارەتی دادی ویلایەتە یەکگرتووەکان بەدوای زانیاریدا دەگەڕێت سەبارەت بە مامەڵە بازرگانییەکانی نێوان ئەو قەوارەیەی کە لەلایەن کلاودیۆ ‘چیکی’ تاپیا سەرپەرشتی دەکرێت لەگەڵ کۆمپانیای TourProdEnter LLC؛ لێکۆڵەران هاوکات بیر لە بانگهێشتکردنی بەرپرسانی پێشووی حکومەتەکەی میڵێی دەکەنەوە.
لە ناوەڕاستی مۆندیال لە ویلایەتە یەکگرتووەکان، داواکارانی گشتیی فیدراڵی و بریکارەکانی نووسینگەی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی (FBI) دەستیان بە وەرگرتنی شایەتحال کردووە سەبارەت بە کارە داراییەکانی فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئەرجەنتین (AFA) لەو وڵاتەدا، ئەمەش لەلایەن دوو سەرچاوەوە کە زانیاریی راستەوخۆیان لەسەر بابەتەکە هەیە بۆ رۆژنامەی LA NACION پشتڕاست کراوەتەوە.
لێکۆڵەرانی وەزارەتی داد هەوڵ دەدەن تێبگەن کە ئەو قەوارەیەی لەلایەن کلاودیۆ تاپیا سەرپەرشتیی دەکرێت چۆن لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا کاری کردووە، چۆن سەدان ملیۆن دۆلاری لە رێگەی سیستمی داراییی ئەوانەوە گواستووەتەوە و ئایا بەشێک لەو کارانە دەکرێت ببنە هۆی دروستبوونی تاوان لەژێر دەسەڵاتی دادوەریی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا.
یەکێک لەو کۆبوونەوانە گێلێرمۆ تۆفۆنیی بازرگان تێیدا بەشدار بوو، کە هەفتەی رابردوو لە رێگەی پلاتفۆرمێکی ڤیدیۆیی هاوشێوەی زووم بەڕێوەچوو و سێ کاتژمێری خایاند، وەکوو ئەوەی ئەم رۆژنامەیە توانیویەتی دەستنیشانی بکاتەوە. کۆبوونەوەکە داواکارانی گشتی و بریکارەکانی FBI لە واشنتن و میامی لەخۆگرتبوو، کە خەریکی شیکردنەوەی ئەوەن ئایا هەندێک کاری پەیوەست بە AFA دەکرێت تاوانی وەکوو سپیکردنەوەی پارە یان ساختەکاری لە رێگەی سیستمی بانکیی ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە پێکبهێنن.

کاتێک لەلایەن LA NACIONـەوە پەیوەندی پێوە کرا، تۆفۆنی پێی باش بوو نە پشتڕاستی بکاتەوە و نە رەتی بکاتەوە کە ئەو کۆبوونەوە نهێنییە لە میامی کراوە. بەڵام بەگوێرەی ئەوەی ئەم رۆژنامەیە توانیویەتی دەستنیشانی بکاتەوە، لێکۆڵەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بەدوای شایەتحاڵدا دەگەڕێن کە زانیاریی راستەخۆیان هەبێت لەسەر ئەوەی لە ماوەی بەڕێوەبردنی تاپیا و پابلۆ تۆڤیجینۆ لە سەرۆکایەتیی AFA و کۆمپانیای TourProdEnter LLC رووی داوە، کە ئەم کۆمپانیایە خاوەندارێتییەکەی بۆ بەرهەمهێنەری شانۆیی خاڤیێر فارۆنی دەگەڕێتەوە و بەڕێوەبردنی کۆکردنەوەی پارەی گرێبەستە بازرگانییەکانی ئەو قەوارەیەی لە دەرەوەی وڵات لە ئەستۆ بوو.
لەنێوان ئەگەری شایەتحاڵەکان، لێکۆڵەرانی وەزارەتی داد هاوکات بیر لە بانگهێشتکردنی بەرپرسانی پێشووی حکومەتەکەی خاڤیێر میلێی دەکەنەوە کە دەستیان بە زانیاریی هەستیار سەبارەت بە AFA گەیشتووە یان لە ساڵانی رابردوودا دەستوەردانیان کردووە، کۆنترۆڵیان کردووە، یان سەرپەرشتیی کارەکانیان کردووە.
لێکۆڵینەوە سەرەتایییەکە لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا لە ماوەی ساڵی 2025 دەستی پێ کرد. لانی کەم لەلایەن سێ داواکاری گشتیی فیدراڵییەوە بەڕێوە دەبرێت: پاتریک گوژو و کریستۆفەر تینگ، کە بنکەکانیان لە واشنتنە و مایکڵ بێرگەر لە ناوچەی باشووری فلۆریدا، وەکوو ئەوەی LA NACION لە کۆتایی مانگی ئایاردا ئاشکرای کردبوو.
گوژو بەشێکە لە یەکەی دەستپاکی بانکیی وەزارەتی داد و سەرپەرشتیی بەرنامەی تاقیکاریی خەڵاتەکانی ئاشکراکەرانی کۆمپانیاکان دەکات. تینگ، کە لەم دواییانەدا و دوای کارکردنی لە کۆمپانیای یاسایی Latham & Watkins LLP پەیوەندی بە وەزارەتەکەوە کردووە، بەشداریی لەو لێکۆڵینەوانەدا کردووە کە تاوانە دارایییەکان دەگرنەوە. بێرگەر، لە لایەکی دیکەوە، وەکوو پارێزەری باڵای دادگاییکردن لە نووسینگەی داواکاری گشتیی ویلایەتە یەکگرتووەکان بۆ ناوچەی باشووری فلۆریدا کار دەکات و لەنێوان کەیسەکانی دیکەدا، سەرپەرشتیی ئەو داواکارییە گشتییەی کردووە کە بووە هۆی مەحکوومکردنی سەرپەرشتیاری پێشووی گشتیی ئیکوادۆر، کارلۆس رامۆن پۆلیت فاجیۆنی بەهۆی سپیکردنەوەی پارە لە میامی.

ئەو سێ داواکارە گشتییە دەستیان کرد بە سەرنجخستنە سەر TourProdEnter LLC دوای ئەوەی کۆمپانیایەکە بوو بە بریکاری کۆکردنەوەی پارەی ئەو گرێبەستانەی کە AFA لەگەڵ سپۆنسەرەکان و کۆمپانیاکانی دیکەدا واژۆی کردبوون. بە تایبەتی ئەوان دەیانەوێت رێڕەوی ئەو پارانە دەستنیشان بکەنەوە کە لەلایەن فارۆنی و هاوژینەکەی، ئێریکا جیڵێت، لە رێگەی سیستمی داراییی ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە بەڕێوە دەبران.
رۆژنامەکە بە فەرمی پرسیاری لە وەزارەتی داد کرد سەبارەت بە دۆخی ئەو لێکۆڵینەوەیەی کە لەلایەن داواکارانی گشتی گوژو، تینگ و بێرگەرەوە بەڕێوە دەبرێت، کە دەکرێت داواکردنی بەڵگەنامە لە بانکەکان و کۆمپانیاکان، لەپاڵ چاوپێکەوتن لەگەڵ ئەو کەسانەی کە زانیاریی راستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆیان لەسەر ئەو کارانە هەیە کە لەژێر پێداچوونەوەکانن، لەخۆ بگرێت، بەڵام تاوەکوو کاتی بڵاوکردنەوەی ئەم بابەتە هیچ وەڵامێک نەبوو.
لە هەمان کاتدا، AFA دەستی کردووە بە ئەنجامدانی هەندێک هەنگاو لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا. ئەوەی پێی دەگوترێت باڵیۆزی ئەو قەوارەیە بۆ ئەمریکای باکوور، تۆماس رێگالادۆ و پارێزەری تاوانکاریی ئەرجەنتینی، ماریانۆ لیزاردۆ، چوارشەممەی رابردوو بەشدارییان لە کۆڕبەندێکدا کرد سەبارەت بە تۆپی پێ، گەندەڵی و دادپەروەری کە لەلایەن پەیمانگای ئینتەرئەمریکان بۆ دیموکراسی لە میامی رێکخرابوو. ئەوان داوای رێزگرتن لە بنەمای بێتاوانییان کرد.
رێگالادۆ گوتی: “رێوشوێنەکانی لێکۆڵینەوە بە تەنیا بەرپرسیارێتی یان تاوانباری دیاری ناکەن.”
هەژمارەکانی TourProdEnter
بەگوێرەی ئەو بەڵگەنامانەی کە لەلایەن سەرچاوەکـەوە لە ماوەی مانگەکانی رابردوودا بەدەست هاتوون و شیکردنەوەیان بۆ کراوە و لە کۆتایی ساڵی 2025 و سەرەتای ئەمساڵدا ئاشکرا کراون، جیڵێت و فارۆنی، ئەندامی پێشووی پەرلەمانی پارێزگای بۆینس ئایرس بۆ بەرەی Frente Renovador، لانی کەم سەدان ملیۆن دۆلاریان لە رێگەی ئەو هەژمارانەوە گواستووەتەوە کە لە پێنج دامەزراوەی داراییی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا کراونەتەوە: Citibank، Synovus، Bank of America، JP Morgan و PNC Bank.
لە رێگەی ئەو هەژمارانەوە، TourProdEnter LLC لانی کەم 260 ملیۆن دۆلاری ئەمریکیی بەڕێوە بردووە کە هاوتایە لەگەڵ داهاتەکانی AFA، ئەگەرچی بەگوێرەی تۆمارە بانکییەکانی کە لەلایەن LA NACIONـەوە شیکردنەوەیان بۆ کراوە، تەنیا بەشێک لەو پارانە دەکرێت بە شێوەی راستەوخۆ ببەسترێنەوە بە خەرجییەکانی کارکردنی دیاریکراوی ئەو قەوارەیەی کە لەلایەن تاپیاوە سەرپەرشتی دەکرێت. 57 ملیۆن دۆلاری دیکەش بەسەر کۆمپانیا جۆراوجۆرەکان و سوودمەندبوواندا دابەش کراوە کە پاساوی ئابوورییان لەو بەڵگەنامانەدا دەرناکەوێت کە لەلایەن ئەم رۆژنامەیەوە پێداچوونەوەیان بۆ کراوە.

لەنێوان ئەو گواستنەوانەدا پارەدانی بە بەهای دەیان ملیۆن دۆلار بۆ ئەو کۆمپانیایانە هەیە کە، بەگوێرەی بەڵگەنامەکان، هیچ خزمەتگوزارییەکی دیاریکراو نیشان نادەن کە پێشکەش کرابێت و لەلایەن ئەو کەسانەوە کۆنترۆڵ کرابوون، کە بەگوێرەی تۆمارە فەرمییەکانی ئەم رۆژنامەیە پشتی پێ بەستوون، هاوکاریی خۆشبژێویی کۆمەڵایەتییان وەرگرتووە و لە باریلۆچێ یان شاری بۆینس ئایرس ژیاون. هاوکات پارەدان بۆ دوو کۆمپانیای پەیوەست بە تۆڤیجینۆ و خێزانەکەی هەیە؛ SOMA SRL و Cabello SRL لەپاڵ هاوبەشی ژیانی ئەو بەرپرسە جێبەجێکارە و ئەندامانی خێزانی کەسێک کە دەگوترێت ”رێبەری رۆحی“ تیمی نیشتمانیی ئەرجەنتینە.
بەشی پێشوو
بەگوێرەی LA NACION، گرنگیدانی دەسەڵاتدارانی ویلایەتە یەکگرتووەکان بە کارە داراییەکانی AFA پێشینەیەکی هەبوو کە چەند مانگێک پێش دەستپێکردنی ئەم لێکۆڵینەوە سەرەتاییە بوو.
لە ئەیلوولی 2024، وەزارەتی ئاسایش، کە ئەو کات لەلایەن پاتریشیا بوڵریچەوە سەرپەرشتی دەکرا، زانیاریی سەبارەت بە ناوچەکانی ئەگەریی مەترسیی پەیوەست بە فیدراسیۆنی تۆپی پێی پێشکەش بە بەرپرسانی ویلایەتە یەکگرتووەکان کرد دوای کۆبوونەوەیەک لەگەڵ تۆفۆنی، کە پاڵنەری رێوشوێنەکانی ئاشکراکردنی دادوەری بوو کە وایکرد بەدەستهێنانی زانیاریی بانکی سەبارەت بە TourProdEnter LLC بگونجێت کە ئەگەر وا نەبوایە بە نهێنی دەمایەوە.
لەو کاتەدا، بریکارەکانی FBI گەیشتنە ئەو دەرئەنجامەی کە ناکۆکیی نێوان تۆفۆنی، تاپیا و AFA توخمەکانی تێدا نەبوو کە بەس بن بۆ پاساودانی کردنەوەی لێکۆڵینەوەیەکی تاوانکاری لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا. ئەو سیناریۆیە دەستی بە گۆڕان کرد دوای ئەوەی LA NACION، لە کۆتایی کانوونی یەکەمی رابردووەوە، تۆڕێک لە کارە دارایی، بانکی و کۆمپانیاکانی ئاشکرا کرد کە بنکەکەی لە ویلایەتی فلۆریدا بوو.
لێکۆڵینەوەکە نیشانی دا کە TourProdEnter LLC وەکوو ئامرازی کۆکردنەوەی پارەی گرێبەستە نێودەوڵەتییەکانی AFA کاری کردووە و سەدان ملیۆن دۆلاری لە کۆمپانیا فرەنەتەوەیییەکانی وەکوو ئەدیداس (60 ملیۆن دۆلار) و وارنەر (40 ملیۆن دۆلار) گواستووەتەوە لەو ساڵانەی کە ئەرجەنتین تێیدا کۆنترۆڵی توندی لەسەر ئاڵوگۆڕی دراوی بیانی و چەندین نرخی جیاوازی ئاڵوگۆڕی دراو پەیڕەو دەکرد.
بەگوێرەی ئەو گرێبەستە، کە تاوەکوو کانوونی یەکەمی ئەمساڵ بەردەوام دەبێت، کۆمپانیاکەی فارۆنی و جیڵێت 30%ـی تەواوی داهاتە نێودەوڵەتییەکانی AFAـی، دوای دەرکردنی باجەکان، لە ماوەی چوار ساڵی رابردوودا وەرگرتووە. سەرەڕای ئەمە، کۆمیسیۆنێکی هاوتای 10%ـی خەرجییەکانی پەیوەست بە رێکخستنی ئەو کارانەی کۆکردووەتەوە.
ئەو کارانە بەشێکن لەو بەڵگەنامانەی کە ئێستا لەلایەن وەزارەتی داد و FBIـیەوە شیکردنەوەیان بۆ دەکرێت بۆ دیاریکردنی ئەوەی ئایا پێویستە دەست بکەن بە لێکۆڵینەوەیەکی تاوانکاریی فەرمی لەژێر دەسەڵاتی دادوەریی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا یان نا.
هاوکات لە رابردوودا رۆژنامەی ئاس رایگەیاند کە هۆکاری هەڵوەشانەوەی فینالیسما گەندەڵی و تاوانەکانی سەرۆکی فیدراسیۆنی ئەرجەنتینە کە ناتوانێت بەهۆیەوە سەردانی وڵاتی ئیسپانیا بکات و ئەرجەنتین جێبهێڵێت.



