پەیوەندییەک لە ترەمپەوە بۆ ئینفانتینۆ؛ پلانی ئازادکردنی باڵۆگەن مشتومڕێکی گەورە لە مۆندیال دروست دەکات
سەرۆکی ئەمریکا داوای پێداچوونەوەی کردووە
یاریگا –
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە تەواوی ئەم مۆندیالەدا کەسایەتییەکی شاراوە بوو؛ یان تاوەکوو ناوەڕاستی هەفتەی رابردوو وابوو، کاتێک تەلەفۆنی بۆ جیانی ئینفانتینۆ، سەرۆکی فیفا کرد بۆ ئەوەی داوای پێداچوونەوە بکات بەو سزادانەی بۆ یەک یاری کە رووبەڕووی فۆلارین باڵۆگەن، هێرشبەری ویلایەتە یەکگرتووەکان ببووەوە دوای وەرگرتنی کارتی سوور بەهۆی فاوڵ بەرامبەر تاریق محەمەدۆڤیچی یاریزانی بۆسنە لە یاریی سەرکەوتنی 2-0ـی هاوبەشانی رێکخەر لە قۆناخی 32.
رۆژی یەکشەممە، پێگەی ئاتلێتیک، بە شێوەیەکی تایبەت ئاشکرای کرد کە باڵۆگەن ئێستا بەردەست دەبێت بۆ یاریی تیمی نیشتمانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان لە قۆناخی 16 بەرامبەر بەلجیکا لە رۆژی دووشەممەدا، ئەمەش دوای ئەوەی لیژنەی تەمێکاریی سەربەخۆی فیفا بڕیاریدا سزای راگرتنەکەی هەڵپەسێرێت.
سەرۆک ترەمپ خێرا بوو لە نیشاندانی کاردانەوەی بەرامبەر بەم پێشهاتە نائاسایییە لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ‘تروس سۆشیاڵ’ نووسی: “سوپاس بۆ فیفا بۆ کردنی کارە درووستەکە و هەڵوەشاندنەوەی نادادپەروەرییەکی گەورە!”
USA-USA-USA 🦅 https://t.co/yKnJxew9tU pic.twitter.com/75KmExgrUJ
— The White House (@WhiteHouse) July 5, 2026
پێش ئەوەی دواتر ئاشکرا ببێت کە ئەو لە سەرەتای هەفتەکەدا لەگەڵ ئینفانتینۆ باسی پرسی باڵۆگەنی کردووە، وەکوو ئەوەی سەرەتا لەلایەن ئەسۆشیەتد پرێس و نیویۆرک تایمزەوە باسکرابوو. سەرچاوەیەکی ئاگادار لە دۆخەکە بۆ ئاتلێتیک پشتڕاستی کردەوە کە پەیوەندییەکی تەلەفۆنی کراوە.
پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەی ترەمپ بۆ ئینفانتینۆ تەنیا دەستوەردان نەبوو لەم بابەتەدا لەلایەن حکومەتی ئەمریکاوە. پارێزەران لەلایەن ئیدارەکەوە دەستنیشان کران، هاوشانی هاوارد لوتنیک، وەزیری بازرگانی و سکۆت گوودوین، بەخشەرێکی فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئەمریکا و بەڕێوەبەری سندووقی وەبەرهێنان. وەکوو ئەوەی سەرەتا لەلایەن رۆژنامەنووس کلای ترافیس لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی X باسکرابوو، ئەم بەڵگەنامە یاسایییانە بۆ فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئەمریکا نێردرابوون.
گوودوین، کە هاوکاریی فیدراسیۆنی ئەمریکای کردبوو لە کۆکردنەوەی دارایی بۆ دابینکردنی مووچەی ماوریسیۆ پۆچێتینۆی راهێنەر، لەسەر تۆڕی X وەڵامی دایەوە و گوتی:
میدیاکان بە شێوەیەکی زۆر زیادەڕۆیی دەکەن لە تێوەگلانی هەر کەسێک لە دەرەوەی فیدراسیۆنی ئەمریکا و تیمە یاسایییەکەی لەم پرۆسەیەدا. وەکوو 300 ملیۆن ئەمریکیی دیکە، منیش بە بڕیاری کارتی سوورەکە تووڕە بووم و بە کاردانەوەی تیمەکە پاڵنەرم بۆ دروستبوو. من پەیوەندیم بە فیدراسیۆنی ئەمریکاوە کرد و پێم گوترا ئەوان لە پرۆسەکەدا لەگەڵ لیژنەی تەمێکاریی سەربەخۆی فیفا بەشدارن و پێویستە ئەو پرۆسەیە رێڕەوی خۆی وەربگرێت.
لوتنیک لە کاتی یارییەکەی بۆسنە لە تەنیشت ئینفانتینۆ دانیشتبوو، لە کاتێکدا سەرۆکی فیفا، کە مانگی رابردوو وێنەیەکی لەگەڵ لوتنیک لە لاپەڕەی ئینستاگرامەکەی بڵاوکردبووەوە، لەم مانگانەی دواییدا سەردانی ئۆفیسەکەی تیمی ئەوی لە واشنتۆن کردووە و نانی ئێوارەی لەگەڵدا خواردووە. مارکۆ رۆبیۆ، وەزیری دەرەوە، رۆژی پێنجشەممە لە ژووری کۆنگرەی رۆژنامەوانیی کۆشکیشدا بە رۆژنامەنووسانی گوت کە تیمی نیشتمانیی ئەمریکا بەو کارتە سوورە ستەمیان لێکراوە و تەنانەت داوای پرۆسەیەکی تێهەڵچوونەوەی کرد.
ئاندرو جولیانی، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری هێزی کاری کۆشکی سپی بۆ مۆندیال، بە شێوەیەکی چالاک لە پرۆسەکەدا بەشدار بوو، لەگەڵ پارێزەرەکاندا کاری دەکرد و داوای زانیاریی نوێی لە فیفا و فیدراسیۆنی ئەمریکا دەکرد.
بۆ فیفا و سەرۆکەکەی، ئەمە دوایین نموونەیە کە تێیدا پرسیار لەسەر پەیوەندیی ئەو لەگەڵ ترەمپ دروست دەبێت. بەگوێرەی دەستووری فیفا، بەشداربووان دەبێت پابەندی بێلایەنیی سیاسی بن و دەستوەردانی سیاسی لە پرۆسەکانیدا رێگەپێدراو نییە.
لە هەمووی دیارتر، ئینفانتینۆ خۆی خەڵاتێکی ئاشتیی فیفای داهێنا بۆ ئەوەی لە کاتی تیروپشکی قۆناخی کۆمەڵەکانی مۆندیال لە مانگی کانوونی یەکەمدا بیبەخشێتە ترەمپ، ئەمەش دوای ئەوەی ناوی ئەو پشتگوێ خرابوو دوای کەمپینەکەی بۆ بردنەوەی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی. فیفا ئۆفیسێکی لە ترەمپ تاوەر لە مانهاتن لە شاری نیویۆرک کردەوە، ئەمەش بەو مانایەیە کە رێکخراوەکە کرێی ئەو شوێنانە دەدات کە خاوەندارییەتییان بۆ خێزانی ترەمپ دەگەڕێتەوە.
تەنانەت دامەزراوەی بەڕێوەبردنی تۆپی پێی جیهان پلانەکانی خۆی گۆڕی بۆ میوانداریکردنی تیروپشکی مۆندیال لە لاس ڤێگاس، ئەمەش دوای ئەوەی ترەمپ پێشنیازی بۆ ئینفانتینۆ کرد کە چالاکییەکە لە سەنتەری کێنیدی لە واشنتۆن دی سی ئەنجام بدرێت، کە شوێنێکی هونەرە نمایشییەکانە و ئەو و هاوپەیمانەکانی دوای گەڕانەوەیان بۆ دەسەڵات لە کانوونی دووەمی 2025 کۆنترۆڵیان کردبوو.
لە کاتی تیروپشکەکەدا، ئینفانتینۆ جامێکی گەورە، مەدالیایەک و بڕوانامەیەکی خەڵاتی ئاشتیی پێشکەش بە سەرۆکی ئەمریکا کرد، هاوکات لە کۆتایی تیروپشکەکەدا گرووپی ‘ڤیلێج پیپڵ’ـی رێکخست بۆ گوتنی گۆرانیی YMCA، کە بووەتە سروودی تایبەتیی ترەمپ. هەموو ئەمانە پێکەوە دەبنە هۆی دروستبوونی گومان، تەنانەت ئەگەر لەم قۆناخەدا نەزانراویش بێت کە فیفا چەندە گرنگی یان بایەخی بە دەستوەردانەکەی سەرۆکی ئەمریکا داوە.
هەندێک کەس پێشتر نیگەرانییان دەربڕیبوو. سکاڵایەکی فەرمی لە مانگی کانوونی یەکەمدا پێشکەش بە لیژنەی ئەخلاقی فیفا کرا لەلایەن رێکخراوی ‘فەیرسکوەیر’ـەوە، کە رێکخراوێکی قازانج نەویستە و بە پلەی یەکەم سەرنج دەخاتە سەر مافەکانی کۆچی نێودەوڵەتیی هێزی کار و سەرکوتکردنی سیاسی. 50 ئەندامی پەرلەمانی ئەورووپا هەفتەی رابردوو نامەیەکیان بۆ فیفا نووسی بۆ ئەوەی داوا بکەن رێکخراوەکە چارەسەری سکاڵاکە بکات، کە لەلایەن فیدراسیۆنی تۆپی پێی نەرویجەوە پشتگیری لێکرابوو.
لە کۆتاییدا، کۆمەڵە کارێک لەلایەن فیدراسیۆنی ئەمریکاوە پێشکەش بە فیفا کرا، کە لەم بڕیارە سەرنجڕاکێشەدا بۆ هەڵپەساردنی سزاکەی باڵۆگەن کۆتایی هات. دەستبەجێ دوای لێدانی فیکەی کۆتایی لە بەرامبەر بۆسنە، پارێزەرانی فیدراسیۆنی ئەمریکا بەدوای رێگایەکدا دەگەڕان بۆ دڵنیابوون لەوەی باڵۆگەن، کە سێ گۆڵ و سێ ئەسیستی لەم مۆندیالەدا هەیە، بەردەست دەبێت بۆ یاریکردن لە قۆناخی 16. وەکوو پەیڕەوێکی ئاسایی بۆ تیمە وەرزشییەکان، ئەوان داوای یارمەتییان لە پارێزەرە دەرەکییەکانی خۆیان کرد.
بەڵام ئەو کێشەیەی لە بەرامبەریاندا بوو ئەوە بوو کە، بەگوێرەی کتێبی یاساکانی فیفا، کارتی سوور سزادانێکی ئۆتۆماتیکییە بۆ یەک یاری و هیچ رێگایەک نییە بۆ تێهەڵچوونەوە لەسەری، تەنانەت ئەگەر پۆچێتینۆی راهێنەریش پێداگر بووبێت لەسەر ئەوەی کە ئەمە “هەرگیز کارتی سوور نەبووە”.
لە کاتێکدا فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئەمریکا لە بژاردە یاسایییەکانی خۆی دەکۆڵییەوە، مشتومڕەکان لە میدیاکاندا دەستیان بە سەرهەڵدان کرد، لەوانەش لەلایەن ناوبژیوانانی پێشووی یارییەکانەوە، کە بانگەشەی ئەوەیان دەکرد سیستمی ڤار بە شێوازێکی دروست جێبەجێ نەکراوە، بە شێوەیەک کە جەختکردنەوە لەسەر بەکارهێنانی دیمەنە خاوەکان و وێنە وەستاوەکانی رووداوەکە لە ناوەندی ئەم بانگەشانەدا بوون.
بەیانیی دوای یارییەکە، فیفا بە فەرمی فیدراسیۆنی ئەمریکای لە کارتی سوورەکە ئاگادار کردەوە. لەو کاتەدا بوو کە فیدراسیۆنی ئەمریکا وەڵامی دایەوە بەو بۆچوونەی کە بڕیاری دەرکردنی باڵۆگەن هەڵە بووە و سزادانەکە نادادپەروەرانەیە.
لە ماوەی رۆژانی دواتردا، فیدراسیۆنەکە چەندین تێبینی و بەڵگەنامەی پێشکەش کرد کە ئەو بۆچوونەیان لەخۆگرتبوو کە پێشکەشکردنی دیمەنەکانی ڤار بۆ ناوبژیوانی نێو یاریگا، بە شێوەیەکی زیادەڕۆیی پشتی بە وێنە وەستاوەکان و دیمەنە خاوەکان بەستبوو. بڕیاری کۆتایی بە تەواوی لەگەڵ داواکارییەکەی فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئەمریکادا نەدەگونجا، کە داوای هەڵوەشاندنەوەی تەواوەتیی سزاکە بوو، بەڵام بەبێ بوونی پرۆسەیەکی فەرمیی تێهەڵچوونەوە، فیفا پێدەچێت تەنیا رێگای دۆزیبێتەوە کە باڵۆگەن بتوانێت لەژێر رێساکانیاندا بەرامبەر بەلجیکا بچێتە نێو یاریگا، کە ئەویش هەڵپەساردنی سزاکە بوو.
فیدراسیۆنی ئەمریکا، بەهۆی ئەوەی نەیدەویست دۆخەکە گرژتر بکات، ئەو پەیڕەوەی گرتەبەر کە باشتر وایە لە ناوەندە گشتییەکاندا بێدەنگی هەڵبژێرێت و دڵنەوایی نیشان بدات، هاوکات لە پشت پەردەوە بە شێوەیەکی بێوچان کاری دەکرد بۆ ئەوەی باڵۆگەن بەردەست بێت.
بۆیە کاتێک باڵۆگەن خۆی لە کاتی مەشق و راهێنانی کراوەی تیمی نیشتمانیی ئەمریکادا لە رۆژی هەینی قسەی بۆ میدیاکان کرد، لەبری ئەوەی تووڕەیی خۆی دەربڕێت، لەبری ئەوە باسی لەوە کرد کە ئاگاداری ئەوەیە دەیەوێت ببێتە ئیلهامبەخش بۆ منداڵە بچووکەکان، ئەو کوڕ و کچانەی کە سەیری دەکەن و دەیەوێت شێوازی دروستی مامەڵەکردن لەگەڵ شتەکانیان نیشان بدات.
لەو رۆژانەی دوای دەرکردنی یاریزانە 25 ساڵانەکە، لەوانەش لە رۆژی هەینیدا، مەشق و راهێنانەکانی پۆچێتینۆ سەرنجیان لەسەر نەبوونی یاریزانە ئەستێرەکەیان بوو. ئەو دەیەویست لە نوێترین پێشهاتەکان لە تەواوی پرۆسەی تەمێکارییەکە ئاگادار بێت و پلانێکی یەدەکیشی بۆ یارییەکە ئامادە کردبوو بۆ ئەو کاتەی ئەگەر باڵۆگەن بە شیاو بۆ یاریکردن دابنرێت.
سەرسوڕمانەکە لە هەڵپەساردنی سزاکە بە شێوەیەک بوو، کریس ریچاردز، دڵی بەرگریی تیمی نیشتمانیی ئەمریکا رۆژی یەکشەممە گوتی کە تیمەکە لە سەرەتادا گومانیان هەبوو لەوەی کە ئایا ئەو هەواڵەی دەیخوێننەوە بەهۆی ژیریی دەستکردەوە دروستکراوە یان نا و گوتی: “تەواو دڵنیا نەبووین کە راستە یان نا.”
وەکوو چاوەڕوان دەکرا، ئەم کاردانەوە ئەرێنییە لەلایەن رکابەرەکەی ئەمریکاوە دەنگی نەدایەوە. یەکێتیی تۆپی پێی شاهانەی بەلجیکا (RBFA) رۆژی یەکشەممە بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و تێیدا رایگەیاند کە ئەوان “سەرسامن بە بڕیارەکەی فیفا” و مافی تێهەڵچوونەوە لە دژی بڕیارەکەی فیفا بە بەلجیکا دراوە.
رودی گارسیا، راهێنەری بەلجیکا لە کۆنگرەی رۆژنامەوانیی پێش یارییەکەیدا بە هەمان شێوە رەخنەی گرت و گوتی:
من نەمدەزانی کە رۆژی 5ـی تەممووز هاوتای 1ـی نیسانە (رۆژی درۆی نیسان) لەلای فیفا. فیدراسیۆنی ئێمە بەرگری لە خۆی ناکات، بەرگری لە تیمی نیشتمانی ناکات، بەرگری لە تۆپی پێ بە گشتی دەکات. بەرگری لە دەستپاکی و ئەخلاقیاتی دەکات.
پۆچێتینۆ، لە کاتی قسەکردنی لە دوای گارسیا، بەرگری لەو هەنگاوە مشتومڕاوییە کرد بۆ هەڵپەساردنی سزای یەک یارییەکەی باڵۆگەن و بە رۆژنامەنووسانی گوت:
بۆ من، مشتومڕێکی زۆر لە ئارادا نییە، ئەگەرچی من لە تێڕوانینی بەلجیکا و بۆچوونەکەی رودی تێدەگەم.
لە سەرەتای بەیانیی رۆژی دووشەممەدا، پێگەی ئاتلێتیک ئاشکرای کرد کە بەلجیکا داوای روونکردنەوەیەکی فەرمی کردووە لەسەر ئەوەی بۆچی سزای راگرتنی یەک یارییەکەی باڵۆگەن بەهۆی کارتی سوورەوە هەڵوەشێندراوەتەوە.
سەرەڕای ئەوەی فیفا لە مێژبوو پێداگری دەکرد کە لیژنەی تەمێکاریی سەربەخۆیە و هیچ کاریگەرییەکی بەسەر هیچ دەرئەنجامێکەوە نییە کە لیژنەکە پێی دەگات، ئەمە یەکەم جار نییە کە رێکخراوەکە رووبەڕووی رەخنەی توند دەبێتەوە لە پەیوەندی لەگەڵ نەرمونیانی لە شێوازی جێبەجێکردنی رێساکانیدا.
هەمان ماددەی 27ـی کۆدی تەمێکاری کە بۆ باڵۆگەن پشتی پێبەسترا، لە سەرەتای ئەمساڵیشدا بەکارهات، کاتێک دوو یاریی لە سزای سێ یارییەکەی کریستیانۆ رۆناڵدۆ بەهۆی کارتی سوور بەرامبەر کۆماری ئێرلەندا هەڵپەسێردرا، ئەمەش وای کرد ئەو بۆ دوو یاریی یەکەمی قۆناخی کۆمەڵەکانی مۆندیالی پۆرتوگال بەردەست بێت.
هاوینی رابردوو، فیفا رووبەڕووی رەخنەی هاوشێوە بووەوە کاتێک وادیار بوو کە مەرجەکانی بەشداربوون لە یەکەم وەشانی فراوانکراوی مۆندیالی یانەکاندا دەگۆڕێت بۆ ئەوەی تیمی ئینتەر مەیامی لە خولی MLS بگرێتەوە، کە یاریزانی ئەستێرەی ئەو تیمە سوپەرستاری ئەرجەنتینی، لیۆنێل مێسییە.
ستۆڵ سۆلباکن، راهێنەری نەرویج دوای ئەوەی تیمەکەی رۆژی یەکشەممە بەڕازیلی لە قۆناخی 16 کردە دەرەوە، گوتی:
پێویستە راشکاو بم، ئەمە هەڵەیەکی گەورە بوو لەلایەن فیفاوە. ئەو کارتی سووری وەرگرت. ڤار گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە سوورە و دەرکرا. ئەمە بەو مانایەیە کە تۆ دەبێت بۆ یەک یاری رابگیرێیت. ئەمە بڕیارێکی زۆر زۆر خراپە.
وەین روونی، کاپتنی پێشووی مانچێستەر یونایتد و ئینگلتەرا، لە کەناڵی BBC ئەمەی وەکوو شەرمەزارییەکی تەواو وەسف کرد و گوتی:
بەڵام هەڵپەساردنی بۆ ماوەی یەک ساڵ؟ ئەمە شەرمەزارییەکی تەواوە. ئینفانتینۆ دەبێت شەرم لەمە بکات. گیانی وەرزشیی ئەم یارییە لێرەدا لەژێر پرسیاردایە.
لەپاڵ ئینفانتینۆدا، رەخنەکان ئاڕاستەی پیێرلویجی کۆلینا، بەرپرسی سەرەکیی ناوبژیوانانی فیفا کراون بەهۆی رۆڵی دیاری لەم بڕیارەدا، ئەگەرچی ئەو هیچ رۆڵێک لە رێکارەکانی تەمێکاریی ناگێڕێت.
گاری نێڤیڵ، یاریزانی پێشووی نێودەوڵەتیی ئینگلتەرا، لە کاتی قسەکردنی لە کەناڵی ITV گوتی کە بڕیارەکە “بە تەواوی گوماناوییە”، پێش ئەوەی بەردەوام بێت و بڵێت ئەو “بە تەواوی تووڕە دەبوو” ئەگەر لەگەڵ بەلجیکا یان هەر تیمێکی دیکە لە پاڵەوانییەتییەکەدا بەشداربووبایە.
ئیان رایت، هاوتیمی پێشووی نێڤیڵ لە ئینگلتەرا کە ئەویش بۆ ITV کار دەکات، پرسیاری لە ئەخلاقیاتی دەرئەنجامەکە کرد و گوتی:
ئێمە باسی دەستپاکی دەکەین. خەڵک باسی شەفافییەت دەکەن، بەڵام… هەندێک لەو شتانەی لەم مۆندیالەدا روویان داوە شەرمەزارکەر بوون.
چۆنێتی دەرکردنی ئەم بڕیارە لەلایەن لیژنەی تەمێکاریی سەربەخۆی فیفاوە هێشتا بۆ رای گشتی ئاشکرا نەکراوە. بۆ ئەوەی ئەوە رووبدات، پێویستە یەکێک لە لایەنە بەشدارەکان، تیمی ئەمریکا یان بەلجیکا داوای هۆکارەکانی ئەو دەرئەنجامە بکات. تاوەکوو شەوی یەکشەممە، بەلجیکا ئەمەی نەکردبوو و تەنانەت ئەگەر بشیکەن، لیژنەی تەمێکاری دەتوانێت بڕیار بدات دژی باسکردنی لۆژیک و هۆکارەکانی پشت بڕیارەکە.
بەڵام لە نەبوونی هیچ لێدوانێکی فەرمی لەلایەن فیفاوە، یان هەر شتێک لە دەرەوەی راگەیەندراوی ئەو لیژنەیە، گومانەکان دەوروژێندرێن لەسەر ئەوەی کە ئایا لە کۆتاییدا ترەمپ ساتەوەختی خۆی بۆ کاریگەری دروستکردن لەسەر ئەم مۆندیالە دۆزیوەتەوە یان نا.
