ئیبۆلا لە مۆندیال هەڕەشەیە؛ هەڵبژاردەی کۆنگۆ لە ئەمریکا کەرەنتین دەکرێن

یاریگا –

هەڵبژاردەی کۆنگۆ دەبێت بۆ ماوەی 21 رۆژ لە ویلایەتە یەکگرتووەکان کەرەنتین بکرێن و سەرۆکی هێزەکانی کۆشکی سپی پشتڕاستی کردەوە کە دەبێت فەرمانەکە جێبەجێ بکەن ئەگەر دەیانەوێت لە جامی جیهانیدا یاری بکەن.

بەگوێرەی رۆژنامەی سپۆرت، ئاندرێو گیولیانی، سەرۆکی هێزەکانی کۆشکی سپی بۆ جامی جیهانی، پشتڕاستی کردەوە کە تیمی نیشتمانیی کۆنگۆ دەبێت بۆ ماوەی 21 رۆژ پێش چوونە نێو ویلایەتە یەکگرتووەکان جیا بکرێنەوە، ئەگەر دەیانەوێت بەشداریی لە جامی جیهانی 2026 بکەن. ئەم بڕیارە بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی ئێبۆلا لە کیشوەری ئەفریقا دەرچووە.

رێکخراوی تەندروستی جیهانی WHO بەهۆی بڵاوبوونەوەی جۆری بۆندیبوگیۆ کە گۆڕاوێکی ئێبۆلایە لە کۆماری دیموکراتی کۆنگۆ، باری نائاسایی نێودەوڵەتی راگەیاند. ئەم جۆرە تایبەت بە مەترسیدار دادەنرێت چونکە هێشتا هیچ پێکوتەیەکی پەسەندکراو لە دژی نییە.

ئەم بڕیارە زیاتر وەکوو هەڕەشەیەک دەردەکەوێت نەوەکوو تەنیا رێکارێک، چونکە لە مەکسیک کە میوانداریی یاریی نێوان کۆنگۆ و کۆڵۆمبیا لە 23ـی حوزەیران لە گوادالاخارا دەکات، وەزیری تەندروستی، دەیڤد کێرشینۆبیچ پشتڕاستی کردەوە کە ئەگەرچی هیچ حاڵەتێکی ئێبۆلا لەنێو وڵاتەکەدا نییە، چەندین پرۆتۆکۆلی تایبەتی چاودێریی پەتا بۆ ئەو گەشتیارانەی لە کۆنگۆ و ئۆگانداوە دێن چالاک کراون.

جامی جیهانی لەژێر چاودێریدا

بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکە دەسەڵاتدارانی ئەمریکای ناچار کردووە مەرجی تەندروستیی توند بۆ رێگەدان بە چوونە ناوەوەی ئەو تیمە بسەپێنن. ئامانجی سەرەکی، بەدووربوونە لە مەترسییەکانی گواستنەوەی نەخۆشییەکە لە کاتی پێشبڕکێکان، پاراستنی یاریزانان و هاندەران.

بەرامبەر بەم دۆخە، فیدراسیۆنی کۆنگۆ بڕیاریدا شێوازی ئامادەکاریی تیمەکە بە تەواوی بگۆڕێت. پێکهاتەکە کەمپی مەشقی خۆی لە کینشاسا جێهێشت و مەشقەکانی بۆ بەلجیکا گواستەوە، کە لەوێ پێش دەستپێکردنی جامی جیهانی چەندین یاریی دۆستانەی نێودەوڵەتی دەکات؛ یەکەم یاری لە 3ـی حوزەیران بەرامبەر دانیمارک لە شاری لیێژ دەبێت. پاشان تیمەکە بۆ رووبەڕووبوونەوەی چیلی لە 9ـی حوزەیران گەشت بۆ شاری کادێز لە ئیسپانیا دەکات. هەردوو یارییەکە لەژێر چاودێریی پزیشکی و پرۆتۆکۆلی تەندروستی تونددا دەبن.

لەم نێوەندەدا، فیفا لە پێوەندی بەردەوام لەگەڵ رێکخراوە تەندروستییە نێودەوڵەتییەکاندا دەمێنێتەوە بۆ چاودێریکردنی پەرەسەندنی نەخۆشییەکە. بەگوێرەی زانیارییەکانی رێکخراوی تەندروستیی جیهانی، ئەم پەتایە لە کۆنگۆ بووەتە هۆی سەدان حاڵەتی تووشبوون و چەندین گیانلەدەستدانی گوماناویی پەیوەست بە ڤایرۆسەکە.

ڤایرۆسی ئێبۆلا لە رێگەی بەرکەوتنی راستەوخۆ لەگەڵ شلەمەنییەکانی جەستەی تووشبوو (وەکوو خوێن، لیک یان رشانەوە) دەگوازرێتەوە و رێژەی مردن بەهۆیەوە لە نێوان 50% بۆ 90%ـدایە.