یاریگا –
جیانی ئینفانتینۆ رایگەیاند کە فیفا تاوتوێی فراوانکردنی مۆندیال دەکات بە زیادکردنی 16 نەتەوەی دیکە تاوەکوو ببێتە پاڵەوانییەتییەکی 64 تیمی پێش خولی داهاتووی لە ساڵی 2030.
پێشتر پاڵەوانییەتییەکە بۆ شێوازی 48 تیمی فراوانکرا بۆ یارییەکانی کۆتایی 2026، کە ویلایەتە یەکگرتووەکان، کەنەدا و مەکسیک بە هاوبەشی میوانداریی دەکەن، ئەمەش زیادکردنێک بوو لەو وەشانە 32 نەتەوەییەی کە لە ساڵی 1998 تاوەکوو 2022 بەڕێوەدەچوو.
پاڵەوانییەتیی ساڵی 2030 بەسەر شەش نەتەوە و سێ کیشوەردا دابەش دەبێت: ئوروگوای میوانداری ساڵی 1930، ئەرجەنتینی پاڵەوانی 2022 و پاراگوای، کە بنکەی سەرەکیی نووسینگەکانی کۆنمیبۆلە (یەکێتیی تۆپی پێی ئەمریکای باشوور). بڕیارە هەر لایەکیان میوانداریی یەک یاریی بکەن لە سەرەتای کێبڕکێیەکەدا، لە کاتێکدا یارییەکانی دیکە (101 یاریی بۆ پاڵەوانییەتییەکی 48 تیمی) لەنێوان مەغریب، پۆرتوگال و ئیسپانیادا دابەش دەبن.
لە ئەیلوولی 2025، فیفا گفتوگۆی سەبارەت بە فراوانکردنەوەی پاڵەوانییەتییەکە بۆ ساڵی 2030 ئەنجامدا دوای وەرگرتنی پێشنیارێکی فەرمی لەلایەن شاندێکی سەرکردە کاریگەرەکانی ئەمریکای باشوورەوە. ئینفانتینۆ، سەرۆکی دامەزراوەی بەڕێوەبەری تۆپی پێی جیهان، پشتڕاستی کردەوە کە گفتوگۆکان سەبارەت بە شێوازە پێشنیارکراوەکە دوای پاڵەوانییەتیی ئەم هاوینە بەڕێوەدەچن.
ئینفانتینۆ لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ دەزگای میدیایی Bluewinـی سویسری گوتی:
ئەمە (پاڵەوانییەتییەکی 64 تیمی) بە دڵنیاییەوە بابەتێکە کە دوای ئەم مۆندیالە لە لیژنە پەیوەندیدارەکاندا پشکنینی بۆ دەکرێت و تاوتوێ دەکرێت. مۆندیال بۆ تەواوی جیهانە، نەوەکوو تەنیا بۆ ئەورووپا و ئەمریکای باشوور. دەبێت رێگە بە هەر نەتەوەیەک بدرێت خەون بە بەشداریکردن لە مۆندیالدا ببینێت. دەبینن کە کوالێتی تیمەکان لەوپەڕی بەرزیدایە و لە تەواوی جیهاندا بەرەو بەرزبوونەوەی زیاتریش دەچێت. ئەگەر دەرفەت نەدەیتە وڵاتە بچووکەکان بۆ بەشداریکردن لە مۆندیالدا، ئەوا پاڵنەریان نابێت بۆ بەردەوامبوون لە باشترکردنی خۆیان.
ئەم سەرۆکە تەمەن 56 ساڵە هاوکات گوتی فراوانکردنی مۆندیال بۆ 48 تیم بۆ ئەم وەشانە %100 سەرکەوتوو بووە. ئەم فراوانکردنە رووبەڕووی رەخنەی وڵاتانی بەشداربوو بووەتەوە، بەشێوەیەک کە کارلۆس کیرۆشی راهێنەری گانا دوای کۆتاییهاتنی قۆناخی کۆمەڵەکان گوتی ئەمە بەهای پرۆسەی پاڵاوتنی کەم کردووەتەوە و پاڵەوانییەتییەکەی گۆڕیوە بۆ شتێکی “بێبایەخ و ئاسایی”.
پێشتر ئینفانتینۆ و فیفا داوای خوێندنەوەیەکی گونجاوییان کردبوو بۆ ئەنجامدانی مۆندیال لە هەر دوو ساڵێک جارێک، لەبری چوار ساڵ، پێش ئەوەی ئەم گۆڕانکارییە پێشنیارکراوە رابگرن.
ئینفانتینۆ زانیاریی زیاتریدا کە ئەو بەنزیکەی هەموو رۆژێک لە پەیوەندیدایە لەگەڵ دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکان و بانگەشەی ئەوەی کرد کە ئەو “زۆر دڵخۆشە و چێژ لە پاڵەوانییەتییەکە وەردەگرێت” و نزیکەی تەواوی یارییەکان لە تەلەفزیۆنەوە سەیر دەکات، سەرەڕای ئەوەی هێشتا خۆی ئامادەی چوونە نێو چوارچێوەی هیچ یارییەک نەبووە لەنێو یاریگادا. سەرۆکی فیفا لە حوزەیراندا پشتڕاستی کردەوە کە ترەمپ ئامادەی یاریی کۆتایی مۆندیال دەبێت و جامەکە پێشکەشی تیمی براوە دەکات و دووبارە ئەو پلانەی هێنایەوە یاد.
کێ پاڵپشتی لە مۆندیالێکی 64 تیمی دەکات؟
ئەم بیرۆکەیە بۆ یەکەمجار لەلایەن ئیگناسیۆ ئالۆنسۆی بەرپرسی تۆپی پێی ئوروگوای لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی فیفا لە ئاداری 2025 پێشنیارکرا. فیفا لە بەیاننامەیەکدا بۆ رۆژنامەی نیویۆرک تایمز رایگەیاند کە پێشنیارەکەی ئالۆنسۆ “بە شێوەیەکی خۆرسک” لە بەشی “بابەتەکانی دیکە” لە نزیک کۆتایی کۆبوونەوەکەدا خراوەتەڕوو.
دواتر لە تشرینی دووەمی 2025، ئەلیخاندرۆ دۆمینگێز، سەرۆکی کۆنمیبۆل و جێگری سەرۆکی فیفا پاڵەوانییەتییەکی 64 تیمی لە ساڵی 2030 وەکوو “خەونی خۆی” وەسفکرد. ئەو بانگەشەی ئەوەی کرد کە فراوانکردنێکی لەو شێوەیە “تەواوی جیهان یەکدەخات، تەنیا بۆ یەکجار”.
بەهۆی میوانداریکردنی چەند یارییەک لە پاڵەوانییەتیی 2030، ئەمریکای باشوور لە ئەرکی میوانداریکردن بێبەش دەبێت تاوەکوو لانی کەم ساڵی 2042، چونکە مەرجەکانی میوانداریکردنی فیفا دەڵێن کە کیشوەرێک تەنیا دەتوانێت لە هەر سێ وەشانێکدا یەکجار میوانداریی مۆندیال بکات. ئەمەش بەواتای ئەوەیە کە ئەمریکای باشوور لە ماوەی 64 ساڵدا تەنیا دەبێتە میوانداری سەرەکیی یەک مۆندیال، ئەویش پاڵەوانییەتیی ساڵی 2014 بوو لە بەڕازیل. پاڵەوانییەتییەکی فراوانکراو دەکرێت بەواتای ئەوە بێت کە ئوروگوای، ئەرجەنتین و پاراگوای هەر لایەک خشتەی تەواوی کۆمەڵەیەک میوانداری بکەن، لەبری تەنیا یەک یاریی.
کێ دژی فراوانکردنی زیاتر دەوەستێتەوە؟
پاڵەوانییەتییەکی 64 تیمی دەبێتە هۆی بەشداریکردنی زیاتر لە چارەکی 210 تیمە نێودەوڵەتییەکانی پیاوان لە فیفادا، ئەمەش مەترسی دروست دەکات کە زۆربەی پرۆسەکانی پاڵاوتنی ناوچەیی بێمانا بکات. پێشتر شەش نەتەوە لە کۆی 10 نەتەوەی کۆنمیبۆل بە شێوەیەکی خۆکارانە سەردەکەون بۆ یارییەکانی کۆتایی 48 تیمی، لەگەڵ هەبوونی شوێنێکی دیکەی پاڵاوتن لە رێگەی پاشکۆوە (پلەی ئۆف).
لە نیساندا، ئالێکساندەر جێفرینی سەرۆکی یوێفا پێشنیارەکەی وەکوو “بیرۆکەیەکی خراپ” رەتکردەوە و گوتی ئەمە زیان بە خودی پاڵەوانییەتییەکە و کێبڕکێکانی پاڵاوتنی ئەورووپاش دەگەیەنێت. هاوتایەکەی لە ئەمریکای باکوور، ڤیکتۆر مۆنتاگلیانی سەرۆکی کۆنکاکاف، خاوەنی هەمان تێڕوانینە و گوتی ئەمە “بیرۆکەیەکی هێندە گەورە نییە.”
