ئەرجەنتین و ئوروگوای پاڵاوتن ناکەن؛ لە ئێستاوە شەش هەڵبژاردە سەرکەوتنیان بۆ مۆندیالی 2030 مسۆگەر کردووە، کام هەڵبژاردانە سەرکەوتوون؟

یاریگا –

هێشتا بە تەواوی پەردە لەسەر جامی جیهانیی 2026 دانەدراوەتەوە، کە تێیدا ئیسپانیا دوای کاتی زیادکراو بە ئەنجامی 1-0 بەرامبەر ئەرجەنتین لە یاریی کۆتاییدا سەرکەوتنی بەدەستهێنا و دووەم نازناوی جیهانیی بەرز کردەوە، بەڵام پێشتر ئامادەکارییەکان بۆ وەشانی داهاتووی گەورەترین پاڵەوانییەتیی تۆپی پێ بە باشی دەستیان پێ کردووە.

رێک وەکوو وەشانی 2026، کە لەلایەن سێ وڵاتەوە، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، کەنەدا و مەکسیک میوانداریی کرا و هەموویان بە شێوەیەکی خۆکارانە وەکوو میواندار سەرکەوتن، پاڵەوانییەتیی 2030ـش چەندین وڵاتی میواندار دەگرێتەخۆ کە راستەوخۆ بەشداریی دەکەن.

جامی جیهانیی 2030 لە هیچ وەشانێکی پێشوو ناچێت، لە کاتێکدا پێشتر شوێنی شەش وڵات مسۆگەر بووە و بڕیارە پاڵەوانییەتییەکە سێ کیشوەر بگرێتەوە لە ئاهەنگگێڕانێکی مێژووییدا بە بۆنەی تێپەڕبوونی 100 ساڵ بەسەر یەکەم جامی جیهانیدا.

جامێکی جیهانی کە بەسەر سێ کیشوەردا دابەش بووە

پاڵەوانییەتیی 2030 مێژوو تۆمار دەکات وەکوو یەکەم جامی جیهانیی فیفا کە بە شێوەیەکی سەرەکی لەلایەن سێ وڵاتەوە لە دوو کیشوەردا میوانداری دەکرێت. ئیسپانیا، پۆرتوگال و مەغریب وەکوو میوانداریی سەرەکیی پاڵەوانییەتییەکە هەڵبژێردران و هەرسێ وڵاتەکە بە شێوەیەکی خۆکارانە وەکوو میوانداری پاڵەوانییەتیەکە سەرکەوتنیان بەدەستهێنا.

سەرەڕای ئەوەش، فیفا رەزامەندیی لەسەر ئاهەنگگێڕانێکی بێوێنەی سەدە داوە کە پاڵەوانییەتییەکە دەگەڕێنێتەوە بۆ ئەو شوێنەی لێیەوە دەستی پێ کرد. بۆ یادکردنەوەی 100 ساڵ بەسەر بەڕێوەچوونی یەکەم جامی جیهانی لە ساڵی 1930، سێ یاریی یەکەمی پاڵەوانییەتییەکە لە ئەمریکای باشوور ئەنجام دەدرێن پێش ئەوەی بڕبڕەی رکابەرییەکان بە یەکجاری بگوێزرێتەوە بۆ ئەورووپا و ئەفریقا.

ئەو یارییانە لەلایەن ئوروگوای، ئەرجەنتین و پاراگوایەوە میوانداریی دەکرێن، کە ئەمەش واتای ئەوەیە هەرسێ وڵاتەکە بە شێوەیەکی خۆکارانە سەرکەوتوون. ئەمەش ژمارەی بەشداربووە پشتڕاستکراوەکان دەگەیەنێتە شەش هەڵبژاردە، پێش ئەوەی تەنانەت یارییەکانی پاڵاوتن دەست پێ بکەن.

بۆچی ئوروگوای، ئەرجەنتین و پاراگوای هەڵبژێردران؟

بڕیارەکە رەنگدانەوەی گرنگیی مێژووییی ئەمریکای باشوورە لە مێژووی جامی جیهانیدا. یەکەم جامی جیهانیی فیفا لە ساڵی 1930 لە ئوروگوای بەڕێوەچوو، کە تێیدا هەڵبژاردەی میواندار لە یاریی کۆتاییدا لە ئەرجەنتینی بردەوە بۆ ئەوەی ببنه یەکەم پاڵەوانی مێژووی جیهان. مۆنتێڤیدیۆ، کە ئەو پاڵەوانییەتییەی تێدا بەڕێوە چوو، میوانداریی ئاهەنگی فەرمیی سەدە دەکات، وەکوو رێزلێنانێک بۆ پێگە تایبەتەکەی ئوروگوای لە مێژووی تۆپی پێدا.

ئەرجەنتین وەکوو رێزلێنانێک بۆ رۆڵەکەی وەکوو خاوەنی پلەی دووەمی، یەکەم جامی جیهانی هەڵبژێردرا، لە کاتێکدا پاراگوای بەهۆی ئەوەوە دیاری کرا چونکە بارەگای سەرەکیی کۆنمێبۆڵە، دەستەی بەڕێوەبەریی تۆپی پێ لە ئەمریکای باشوور و تاکە یەکێتیی کیشوەریی تۆپی پێ کە لە کاتی بەڕێوەچوونی پاڵەوانییەتییە سەرەتایییەکەدا هەبوو.

فیفا لە ماڵپەڕی فەرمیی خۆیدا لە روونکردنەوەی بڕیارەکەدا گوتی:

وەشانی 2030 وەچەرخانێکی سیمبولییە بۆ فیفا، چونکە ئاهەنگ دەگێڕێت بە بۆنەی تێپەڕبوونی 100 ساڵ بەسەر یەکەم جامی جیهانیی فیفا کە لە ئەمریکای باشوور لەسەر سێ یاریگا ئەنجام درا. دوای راوێژکاریی بەرفراوان لەگەڵ سەرجەم یەکێتییەکان، ئەنجوومەنی فیفا رەزامەندیی لەسەر ئاهەنگگێڕانێکی بێوێنەی سەدەی جامی جیهانیی فیفا لە ئەمریکای باشوور دا، بە تایبەتی لە ئوروگوای، ئەرجەنتین و پاراگوای.

فیفا هەروەها روونی کردەوە کە چۆن پێشنیاری میوانداریکردنەکە دروست بووە:

داواکاریی بەربژێرکردنی مەغریب، پۆرتوگال و ئیسپانیا بۆ جامی جیهانیی فیفای 2030 لەلایەن فیدراسیۆنی تۆپی پێی ئەفریقا و یوێفاوە پێشنیار کرا. بە هەمان شێوە، داواکاریی بەربژێرکردنی ئوروگوای، ئەرجەنتین و پاراگوای بۆ ئاهەنگی سەدە لەلایەن کۆنمێبۆڵەوە پێشنیار کرا. ئەو سێ یەکێتییە پشتیوانییان لە پێشنیارە گشتییەکەی ئەم بەربژێرییانە کرد. سەبارەت بەم دوایییە، بەگوێرەی پڕۆسەی سەرکەوتووی پێشنیارەکان کە لە سەرەوە ئاماژەی پێ کراوە و لەسەر رەزامەندیی کۆنگرەی فیفا، یاریی سەدە لە مۆنتێڤیدیۆی ئوروگوای ئەنجام دەدرێت وەکوو بەشێک لە ئاهەنگگێڕان و مەراسیمی سەدە، وەکوو رێزلێنانێک بۆ رۆڵی ئوروگوای وەکوو میواندار و براوەی وەشانی ساڵی 1930. یارییەک لە ئەرجەنتین ئەنجام دەدرێت وەکوو رێزلێنانێک بۆ رۆڵی ئەرجەنتین وەکوو دووەمی وەشانی ساڵی 1930. یارییەکیش لە پاراگوای ئەنجام دەدرێت وەکوو رێزلێنانێک بۆ رۆڵی پاراگوای وەکوو ماڵی کۆنمێبۆڵ، کە یەکەم یەکێتی و تاکە یەکێتی بوو لە کاتی وەشانی ساڵی 1930.

شەش تیم کە سەرکەوتنیان مسۆگەر کردووە

ئەم هەڵبژاردانە شوێنی خۆیان لە جامی جیهانیی 2030 مسۆگەر کردووە:

• ئیسپانیا (میواندار)

• پۆرتوگال (میواندار)

• مەغریب (میواندار)

• ئوروگوای (میوانداری یاریی سەدە)

• ئەرجەنتین (میوانداری یاریی سەدە)

• پاراگوا (میوانداری یاریی سەدە)

لەگەڵ پشتڕاستکردنەوەی شەش هەڵبژاردە و دانانی ئاهەنگی سەدە بۆ بەستنەوەی جامی جیهانی بە سەرچاوە سەرەتایییەکانی لە ئەمریکای باشوور، پێش ئەوەی پاڵەوانییەتییەکە بگوێزرێتەوە بۆ ئەورووپا و ئەفریقا، وەشانی ساڵی 2030 بەرەو ئەوە دەچێت ببێتە یەکێک لە گەورەترین و سیمبولیترین رووداوەکان لە مێژووی ئەم پاڵەوانییەتییەدا.