یاریگا – رۆژنامەی ئاس
سیستەمی بەندوبەستیی جیهانیی تۆپی پێ بە جۆرێک داڕێژراوە کە خولە ناوخۆیی و کیشوەرییەکان دەکەونە ژێر دەسەڵاتی فیدراسیۆنە پەیوەندیدارەکانەوە، کە دەسەڵاتی سەپاندنی سزایان هەیە لەو حاڵەتە سەلمێنراوانەی پەیوەندییان بە پێشێلکارییەکانەوە هەیە کە کاریگەری لەسەر بێگەردیی کێبڕکێکان دروست دەکەن.
ئەوەی پێی دەگوترێت دۆسیەی نێگرێیرا جارێکی دیکە بووەوە جێگەی سەرنجی میدیاکان دوای داواکاریی راستەوخۆی ریال مەدرید بۆ گرتنەبەری رێوشوێن سەبارەت بەو پارانەی کە یانەی بارسێلۆنا بە جێگری سەرۆکی پێشووی لێژنەی تەکنیکی ناوبژیوانانی ئیسپانیا، خوسێ ماریا ئێنرێکێز نێگرێیرای، بەخشیوە. ئەو راپۆرتەی کە ریال مەدرید پێشکەشی کردووە هاوتەریبە لەگەڵ ئەم ئامانجەدا.
بەگوێرەی وتارەکە، ئەم هەنگاوەی ریال مەدرید ئەوەی روون کردووەتەوە کە پەیوەندییەکانی نێوان گەورەترین یانەکانی ئیسپانیا گەڕاونەتەوە بۆ دۆخی کێبڕکێی نەریتی خۆیان، نەوەکوو ئەو پەیوەندییە هاوکارییەی کە لە ساڵانی رابردوودا لەسەر چەندین پرۆژە گەشەی سەندبوو. لەبەر ئەوە، هەر یەگەرێکی سزا دژی بارسێلۆنا دەکەوێتە ژێر دەسەڵاتی یوێفاوە، چونکە بابەتەکە راستەوخۆ پەیوەندیی بە بێگەردیی ئەو خولانەوە هەیە کە لەژێر دەسەڵاتی ئەواندان.
ماددەی 4 لە رێساکانی یوێفا
بە تایبەتی، ماددەی 4 لە رێساکانی یوێفادا دەڵێت کە دامەزراوەی باڵای تۆپی پێی ئەورووپا دەسەڵاتی تەواوی هەیە هەر یانەیەک دووربخاتەوە کە کار و رەفتارەکانی ببنە هەڕەشە بۆ سەر بێگەردیی کێبڕکێکان.
درێژەی بەندەکە بەم شێوەیە دەقاودەق هاتووە:
لەسەر بنەمای تەواوی بارودۆخ و زانیارییە بەردەستەکانی لای یوێفا، ئەگەر یوێفا بەو بڕوایە بگات کە یانەیەک بە شێوەیەکی راستەوخۆ/ناڕاستەوخۆ، لە دوای چوونەبواری جێبەجێکردنی ماددەی 50(3)ـی پەیڕەوی نێوخۆی یوێفا لە 27ـی نیسانی 2007ـەوە، تێوەگلاوە لە هەر چالاکییەک کە ئامانج لێی رێکخستنی پێشوەختە یان کاریگەری دروستکردن بێت لەسەر ئەنجامی یارییەک لەسەر ئاستی نێوخۆیی یان نێودەوڵەتی، ئەوا یوێفا بێبەشبوونی ئەو یانەیە لە بەشداریکردن لە خولەکانیدا رادەگەیەنێت. ئەم بێبەشکردنەش تەنیا بۆ یەک وەرزی تۆپی پێ کاریگەری دەبێت.
ئەم رێسایە زیاتر روونی دەکاتەوە کە یوێفا دەکرێت بڕیارەکانی دەستە وەرزشییە نێوخۆیی یان نێودەوڵەتییەکان، دادگاکانی ناوبژیوانی یان دادگا مەدەنییەکانی دەوڵەت رەچاو بکات، بەڵام بە هیچ شێوەیەک پێیانەوە پابەند نییە. هەروەها یوێفا دەتوانێت بڕیاری دوورنەخستنەوەی یانەیەک بدات ئەگەر پێی وابێت ئەو سزایانەی پێشتر لەلایەن دەسەڵاتێکی دیکەی وەرزشی یان دادوەرییەوە بەسەریدا سەپێنراون، بە شێوەیەکی کاریگەر رێگرییان لە بەشداریکردنی ئەو یانەیە لە خولەکانی یوێفادا کردووە و سزاکە جێگەی خۆی گرتووە.
یوێفا هەرگیز بە تەواوی دۆسیەکەی دانەخستووە
وتارەکە ئاماژە بەوە دەکات کە یوێفا هەرگیز بە تەواوی لێکۆڵینەوەکانی لە دۆسیەی نێگرێیرا دانەخستووە، کە پێشتر ئالێکساندەر چێفرین، سەرۆکی یوێفا، وەکوو گەورەترین دۆسیەی گەندەڵی لە تۆپی پێدا کە تاوەکوو ئێستا بینیبێتی وەسفی کردبوو.
سەپاندنی سزا لەلایەن ئەم دامەزراوەیەوە پێویستی بە بوونی حوکمی کۆتایی دادگا نییە و دەتوانن پێشوەختە بڕیار بدەن. بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا، یوێفا لە قۆناخەکانی پێشوودا بڕیاری دابوو چاوەڕوانی گەشەسەندنەکانی پرۆسەی دادوەریی نێوخۆیی ئیسپانیا بکات پێش ئەوەی بگاتە بڕیاری کۆتایی لەو بارەیەوە.
فیفا چ رۆڵێک دەگێڕێت؟
بەگوێرەی شیکاریی دۆخەکە، رۆڵی فیفا لەم کەیسەدا تاوەکوو رادەیەکی زۆر تەنیا وەکوو چاودێرێکە. فیفا بە گشتی کاتێک دێتە نێو بابەتەکانەوە کە کەیسەکان پەیوەندییان بە فیدراسیۆنە نیشتمانییەکانی تۆپی پێ و بابەتەکانی وەکوو رێکخستنی پێشوەختەی ئەنجامی یارییەکان لەسەر ئاستی جیهانی یان رەفتاری نەشیاوی دامەزراوەییەوە هەبێت، لە دۆخی وەکوو ئەمەدا بە شێوەیەکی راستەوخۆ رێوشوێن دژی یانەکان ناگرێتە بەر.
لەبەر ئەوە، فیفا تەنیا چاوەڕوانی چۆنیەتی گەشەسەندنی رووداوەکان دەکات، لە کاتێکدا بە تەواوی دان بەوەدا دەنێت کە هەر رێوشوێنێکی دیسپلینی دەکەوێتە ژێر دەسەڵاتی راستەوخۆی یوێفاوە.
لەسەر بنەمای ئەو لێکدانەوەیەی لە وتارەکەدا پێشکەش کراوە، بەندەکانی یوێفا لەڕووی تیۆرییەوە رێگە بە دوورخستنەوەی بارسێلۆنا لە خولە ئەورووپییەکان بۆ ماوەی یەک وەرز دەدەن، بەبێ ئەوەی چاوەڕوانی بڕیاری کۆتایی دادگای مەدەنی بکرێت.
تێبینییەکی گرنگ: ئەم بابەتە رەنگدانەوەی لێکدانەوەیەک بۆ بەندەکانی یوێفا و رێکارە بەردەوامەکانە. ئەوەی ئایا یوێفا لە داهاتوودا رێوشوێنی لەو شێوەیە دەگرێتە بەر یان سزا بەسەر یانەکەدا دەسەپێنرێت، هێشتا وەکوو بابەتێکی بڕیاڕلەسەرنەدراو دەمێنێتەوە و بەندە بە هەڵسەنگاندنی داهاتووی خودی یوێفا بۆ راستییەکان و بەندە پەیڕەوکراوەکان.
